Vrlo brzo posle smrti ušao je u živote posleratnih Jugoslovena. Po njemu su nazivane škole, fabrike, sportska društva, kulturne ustanove i ulice u svim gradovima bivše zemlje. Mnogo je poznato o njegovom vanrednom obrazovanju, velikim delima i herojskoj borbi, ali malo šta je u NOB-u intrigantno kao smrt Iva Lole Ribara.
Uspesi narodnooslobodilačke borbe u ofanzivama na Neretvi, a potom i na Sutjesci, doneli su i definitivno prekomponovanje političkih snaga u ratom zahvaćenoj Jugoslaviji. Do tada stabilnu poziciju četničkog generala Mihailovića i formacija odanih kralju, zauzele su partizanske snage na čelu sa Josipom Brozom.
Tokom druge polovine 1943. uveliko se pripremalo Drugo zasedanje AVNOJ-a, kojim bi antifašistički pokret i formalno proglasio novo državno uređenje. Prava potvrda međunarodnog legitimiteta nove vlasti, došlo bi sa prvom vojnom misijom Narodnooslobodilačkog pokreta. Planirana je samo 48 sati pre proglašenja kasnije dobro poznatog Dana Republike.
Erudita u redovima partizana
Ivo Lola Ribar se tokom ratnih zbivanja u Beogradu, istakao kao organizator mnogobrojnih akcija SKOJ-evaca, da bi se već krajem 1941. godine prebacio na oslobođenu teritoriju zapadne Srbije.
Od ostalih se izdvajao svojim eruditskim obrazovanjem, velikom harizmom i neverovatnom odlučnošću. Ona mu je pomogla da do sredine 1943. godine stvori izrazito jaku mrežu antifašistički raspoložene omladine. Pored svega, Ivo Lola Ribar je bio i glavni urednik i pokretač listova “Narodnooslobodilačka borba” i “Borba” .
U odsudnim momentima koji su određivali dalji ishod najvećeg planetarnog sukoba, partizanske snage su mudro zaključile da moraju imati svoje ljude tamo gde se odlučuje o sudbini sveta. Sve je bilo spremno za putovanje u Kairo i Aleksandriju, gde su bile smeštene komande i prethodnice obaveštajnih službi najvećih savezničkih sila.
Krajem oktobra 1943. godine, Ivo Lola Ribar je izabran za šefa prve vojne misije Narodnooslobodilačkog pokreta.
U prvoj vojnoj misiji Druge Jugoslavije, pored Iva su se nalazili i član vrhovnog štaba NOVJ Vladimir Velebit i potpukovnik Miloje Milojević. Dana 27. novembra 1943. godine, avion u kome je već bio Ivo lola Ribar spremao se da uzleti sa Glamočkog polja.
Smrt i kontroverze
Zvanična verzija događaja kaže da je u tim trenucima počelo bombardovanje aerodroma. Granata neprijateljskog aviona pogodila je letelicu u kojoj se nalazi Ivo Lola Ribar, a od posledica eksplozije stradao je jedan od najvećih heroja partizanske borbe. Bilo mu je samo 27 godina.